१०१९. खलसख्यं प्राङ्मधुरं वयोऽन्तराले निदाघदिनमन्ते |

एकादिमध्यपरिणतिरमणीया साधुजनमैत्री ||

अर्थ

दुष्टांची मैत्री सुरवातीला सकाळच्या किंवा थंडीतल्या उन्हासारखी कोवळी - उबदार वाटते. मधल्या काळात चढत्या उन्हासारखी त्रासदायक वाटते आणि शेवटाला उन्हाळ्यातल्या उन्हासारखी चटके देणारी; अंगाची मनाची तगमग करणारी असते. सज्जनांची मैत्री मात्र सुरवातीला, मधे व शेवटी सारखीच रमणीय - सुखाची - हवीहवीशी वाटत राहते.

९१४. खलः सर्षपमात्राणि परच्छिद्राणि पश्यति |

आत्मनो बिल्वमात्राणि पश्यन्नपि न पश्यति ||

अर्थ

दुष्ट माणसाला दुसऱ्याच वैगुण्य मोहोरी एवढ असलं तरी डोळ्यावर येत, पण स्वतः मधे मात्र बेलफळाएवढा [मोठा] दोष दिसत असून सुद्धा तो न दिसल्याप्रमाणे वागतो.

९१३. खादन्न गच्छेदध्वानं न च हास्येन भाषणम् |

शोकं न कुर्यान्नष्टस्य स्वकृतेरपि जल्पनम् ||

अर्थ

रस्त्याने खात खात चालू नये. बोलताना [उगाचंच] हसू नये. [हरवलेल्या वस्तूंचे किंवा] गेलेल्या [माणसाचे] दु:ख करत बसू नये आणि स्वतःच्या कर्तृत्वाची शेखी मिरवू नये.

४३२. खलानां कण्टकानां च द्विविधैव प्रतिक्रिया |

उपानन्मुखभङ्गो वा दूरतो वा विसर्जनम् ||

अर्थ

दुष्ट माणसे आणि काटे यांच्या बाबतीत दोनच प्रकारे वागता येते. एक तर पायताणाने त्यांचे थोबाड फोडणे किंवा त्यांना सदैव दुरूनच टाळणे.

४२०. खल: करोति दुर्वुत्तं नूनं फलति साधुषु |

दशाननोऽहरत्सीतां बन्धनं च महोदधे: ||

अर्थ

दुष्ट मनुष्य काहीतरी लफड करून ठेवतो आणि त्याचे परिणाम भोगावे लागतात कायमचे एखाद्या सज्जनाला. हेच पहाना सीता पळवली रावणाने आणि सेतुबन्धन मात्र कायम पडलं महासागरावर.

१९७. खलानां कण्टकानां च द्विविधैव प्रतिक्रिया |

१९७. खलानां कण्टकानां च द्विविधैव प्रतिक्रिया |
उपानन्मुखभङ्गो वा दूरतो वा विसर्जनम् ||

अर्थ

दुष्ट मनुष्य आणि काटे यांचा दोन प्रकारे प्रतिकार करता येतो. चपलेनी फोडून काढणं किंवा दुरूनच टाळून जाणे.

१८१. खलः सर्षपमात्राणि परच्छिद्राणि पश्यति |

१८१. खलः सर्षपमात्राणि परच्छिद्राणि पश्यति |
आत्मनो बिल्वमात्राणि पश्यन्नपि न पश्यति ||

अर्थ = दुष्ट मनुष्य दुसऱ्याचे दोष मोहोरी एवढे असले तरी पाहतो. [ नावे ठेवतो ] पण आपले दोष बेलफळा एवढे असले तरी दिसत असूनही न पहिल्यासारखे करतो.