३९३. कार्यमण्वपि काले तु कृतमेत्युपकारताम् |

महदप्युपकारोऽपि रिक्ततामेत्यकालत: ||

अर्थ

काम [मदतीचे] लहानसे का होईना योग्य वेळी केल्यास मदत केली [असं ज्याला केली त्याला ] वाटते. परंतु अयोग्य वेळी [वेळ निघून गेल्यावर बरीच मदत करूनही निष्फळ ठरते.

३९२. किं मिष्टमन्नं खरसुकराणां किं रत्नहार: मृगपक्षिणां च |

अन्धस्य दीप: बधिरस्य गीतं मूर्खस्य किं शास्त्रकथाप्रसङ्ग: ||

अर्थ

गाढवे आणि डुकरे यांना पक्वान्नाचे काय? पशुपक्षांना रत्नहाराचे काय? आंधळ्याला दिव्याचा; बहिऱ्याला गाण्याचा व मूर्खाला शास्त्रकथांचा काय उपयोग?

३९१. गुणेषु क्रीयतां यत्नः किमाटोपैः प्रयोजनम् |

विक्रीयन्ते न घण्टाभिः गावः क्षीरविवर्जिताः ||

अर्थ

गुण [अंगी बाणवण्याचा] प्रयत्न करावा. [नुसता] खटाटोप [बडेजाव] करून काय उपयोग? [जसे] दूध नसलेल्या [भाकड] गाई [केवळ गळ्यात] घंटा बांधून विकल्या जात नाहीत.

३९०. हीनसेवा न कर्तव्या कर्तव्यो महदाश्रय: |

पयोऽपि शौण्डिकीहस्ते वारुणीत्यभिधीयते ||

अर्थ

नीच माणसाची सेवा करू नये. थोरांचा आश्रय घ्यावा. [असं पहा की] दारू विकणाऱ्या स्त्रीच्या हातात दूध असलं तरी [त्याला] दारू असं म्हटल जात.

३८९. पदे पदे च रत्नानि योजने रसकूपिका |

भाग्यहीना न पश्यन्ति बहुरत्ना वसुंधरा ||

अर्थ

[खरं तर] पावला पावलावर रत्ने आणि एक योजन अंतरावर पाण्याने भरलेली विहीर असते. पृथ्वी अनेक मौल्यवान गोष्टीनी परिपूर्ण आहे. पण दुर्दैवी माणसांना त्या गोष्टी दिसत नाहीत. [चांगल्या गोष्टी पाहण्याची नजर पाहिजे.]

३८८. परनिन्दासु पाण्डित्यं स्वेषु कार्येष्वनुद्यमः |

प्रद्वेषश्च गुणज्ञेषु पन्थानो ह्यापदां त्रयः ||

अर्थ

दुसऱ्याची निंदा करण्यात हुशारी; स्वतःचे काम करण्याचा कंटाळा आणि गुण जाणणारांचा द्वेष करणे ह्या तीन गोष्टी म्हणजे संकटांकडे नेणारे रस्ते आहेत.

३८७. गावो गन्धेन पश्यन्ति वेदैः पश्यन्ति वै द्विजाः |

चारैः पश्यन्ति राजानः चक्षुर्भ्यामितरे जनाः ||

अर्थ

गाई वासाने [आसपासच्या गोष्टी] ओळखतात. ब्राह्मण ज्ञानाने [सारासार विचार करून] जाणतात. राजे हेरांकडून खबरी मिळवतात. [सामान्य] माणसांना [मात्र] डोळ्याला दिसेल तेवढच खरं असं वाटत.