भाषासु मुख्या मधुरा दिव्या गीर्वाण भारती।
तस्यां हि काव्यं मधुरं तस्मादपि सुभाषितम्॥

Thursday, June 11, 2026

 १४६७. धूमायन्ते व्यपेतानि ज्वलन्ति सहितानि च। 

धृतराष्ट्रोल्मुकानीव ज्ञातयो भरतर्षभ॥


अर्थ :-

हे भरत कुलातील श्रेष्ठ अशा धृतराष्ट्रा ,जसं जळकी लाकडे लांब ठेवली तर ( सगळीकडे) धूर पसरतो आणि जवळ ठेवली तर आपल्याला (त्यांच्या धगी मुळे) भाजते, तसं घराण्यातील गोता मुळे होते.

(अर्थात: जेव्हा नातेवाईक वेगळे होतात तेव्हा ते शक्तीहीन होतात आणि फक्त धुसफूस करत राहतात, पण जेव्हा ते एकत्र येतात तेव्हा ते प्रचंड शक्तिशाली बनतात.)

Hindi Translation

"हे भरतश्रेष्ठ! धृतराष्ट्र (एक प्रकार की लकड़ी या कोयले) की कड़ियों के समान, यदि संबंधी लोग अलग-अलग रहते हैं तो केवल धुआं देते हैं, और यदि वे एक साथ मिल जाते हैं तो (अग्नि की भांति) जल उठते हैं अर्थात् शक्तिशाली बन जाते हैं।" (भावार्थ: अपनों से अलग होकर व्यक्ति कमजोर पड़ जाता है और केवल सुलगता रहता है, लेकिन अपनों के साथ मिलकर वह अत्यंत तेजस्वी और बलवान हो जाता है।)

English Translation

"O best of the Bharata race! Kinsmen are like firebrands (pieces of wood); when separated, they only smolder (produce smoke), but when brought together, they blaze fiercely." (Meaning: Unity is strength. When relatives or family members stand divided, they lose their power and suffer; however, when they stand united, they become highly powerful and radiant.)


No comments: