५८६. एक एव तप: कुर्यात् द्वौ स्वाध्यायपरौ हितौ |

त्रयोऽधिका वा क्रीडायां प्रवासेऽपि च ते मता: ||

अर्थ

तपश्चर्या करायला एकट्यानेच बसावे. अभ्यासाला मात्र दोघे असणं हितकारक असतं. खेळ किंवा प्रवासाला तीन किंवा त्यापेक्षा अधिक सवंगडी चांगले असं म्हणतात.

५८५. न देवो विद्यते काष्ठे न पाषाणे न मृण्मये |

भावे हि विद्यते देवस्तस्माद्भावो हि कारणम् ||

अर्थ

देवाचं अस्तित्व हे लाकडी [मूर्तीत] नाही, दगडी [मूर्तीत] नाही किंवा मातीच्या मूर्तीत आहे असं पण नाही. [भक्ताचा तीव्र] भाव असेल तिथेच [देव वास्तव्य] करतो. तेंव्हा दृढ भक्ती हीच भगवंताच्या वास्तव्याच कारण आहे. [मोठ्या बडेजाव करून सोन्या चांदीची उपकरणे घेण्याची पण जरूर नाही. मनापासून भक्ती करणं जरूर आहे.]

५८४. यथैकेन न हस्तेन तालिका सम्प्रपद्यते |

तथोद्यमपरित्यक्तं कर्म नोत्पादयेत्फलम् ||

अर्थ

ज्याप्रमाणे एकच हाताने टाळी वाजत नाही त्याचप्रमाणे प्रयत्न सोडून दिल्यास कुठलही काम परिपूर्ण होत नाही.

५८३. सन्तोषामृततृप्तानां यत्सुखं शान्तचेतसाम् |

कुतस्तद्धनलुब्धानामितश्चेतश्च धावताम् ||

अर्थ

समाधान रूपी अमृताने परिपूर्ण असणाऱ्या संमंधात अन्त:करण असणाऱ्या लोकांना जे सुख प्राप्त होत तसं संपत्तीची हाव असणाऱ्या; सतत कशाना कशाच्या तरी मागे धावणाऱ्या कोठून मिळणार?

५८२. कृतान्तस्य दूती जरा समागत्य वक्तीति लोका: श्रुणुध्वम् |

परस्त्रीपरद्रव्यवाञ्छां त्यजध्वं भजध्वं रमानाथपादारविन्दम् ||

अर्थ

जरा [म्हातारपण] ही यमाची दूती जवळ येऊन सांगते; ' लोकानो ऐका; [आता म्हातारपण आलाय आता तरी] परस्त्री आणि दुसऱ्याची संपत्ती ह्यांची हाव सोडा आणि परमेश्वराच्या चरणांची भक्ती करा.

५८१. सिद्धिं वाञ्छयता जनेन विदुषा तेजो निगृह्य स्वकं सत्वोत्साहवतापि दैवगतिषु स्थैर्यं प्रकार्यं क्रमात् |

देवेन्द्रद्रुहिणोपमैर्बहुगुणैरभ्यर्चितो भ्रातृभिः किं क्लिष्ट: सुचिरं विराटभवने पूर्वं न धर्मात्मज: ||

अर्थ

स्वतःपाशी खूप ताकद आणि उत्साह असला तरी नशीब विरोधात असताना; यश मिळवायचं असेल तर; ज्ञानी [विचारी] माणसाने स्वत:चं तेज आवरून [झाकून] शांत राहील पाहिजे अतिशय गुणी असे; इंद्राला सुद्धा पराभूत करतील असे [पराक्रमी] भाऊ मनापासून मदत करत असून सुद्धा धर्मपुत्र [युधिष्ठिराने जय मिळण्या] पूर्वी विराटाच्या महालामध्ये पुष्कळ काळपर्यंत कष्ट सोसले नाहीत काय? [दैव प्रतिकूल असताना सहनशक्ति वाढवून सोसावं लागत. मग आपला जय होतो]

५८०. सर्वथा स्वहितमाचरणीयं किं करिष्यति जनो बहुजल्प: |

विद्यते न हि स कश्चिदुपाय: सर्वलोकपरितोषकरो य: ||

अर्थ

आपलं कल्याण होईल अस आचरण करावं. [लोक नाव ठेवतील याचा बाऊ करू नये. नुसती,] भाराभर बडबड करणारे लोक [आपलं काय वाकडं] करणार आहेत? सगळ्या जगाला आनंद देईल असा कुठलाच उपाय नसतो. [प्रत्येक गोष्टीमुळे कोण ना कोण दुखावतो त्यामुळे मुद्दाम एखाद्याच वाटोळ वगैरे करायचं नाही पण आपल्या हिताच्या गोष्टी भिडेखातर सोडू नयेत.]