७८०. यथा हि मलिनैर्वस्त्रैर्यत्र कुत्रोपविश्यते |

एवं चलितवृत्तस्तु वृत्तशेषं न रक्षति ||

अर्थ

ज्याप्रमाणे कपडे मळकटच असले की [माणूस] कुठेही बसतो. [स्वच्छ असले तर कोणी घाणीत बसत नाही; पण मुळातच खराब कपडे असल्यास मग ठीक आहे असं म्हणतो.] तसं ज्याच चारित्र्य घसरलंय तो त्याची उरल्यासुरल्याची [पण] काळजी करत नाही.

७७९. परिश्रमज्ञं जनमन्तरेण मौनिव्रतं बिभ्रति वाग्मिनोऽपि |

वाचंयमा: सन्ति विना वसन्तं पुंस्कोकिला: पञ्चमचञ्चवोऽपि  ||

अर्थ

[ फर्डे ] वक्ते असले तरी [आपल्या] कष्टांची ज्यांना किंमत कळत नाही, त्यांच्याशी [बोलताना स्वतःच्या कामचे वर्णन न करता] गप्प बसतात. गळ्यामध्ये पंचम [अति मधुर स्वर] असूनसुद्धा नर कोकीळ वसंताचं [आगमन  होई पर्यन्त] आपला आवाज बंद ठेवतात.

७७८. आदरेण यथा स्तौति धनवन्तं धनेच्छया |

तथा चेद्विश्वकर्तारं को न मुच्येत बन्धनात्  ||

अर्थ


जसं [माणूस] संपत्ती मिळावी म्हणून श्रीमंत माणसाची आदराने स्तुती करतो, तसंच जर त्यानी या जगाची निर्मिती करणाऱ्या [परमेश्वराची  मनापासून] स्तुती [प्रार्थना; भक्ती] केली तर कोण बरं या [जन्म -मृत्यूच्या] बंधनातून सुटणार नाही?

७७७. कति वा पाण्डवा भद्र खट्वाखुरमितास्त्रय: |

एवमुक्त्वा जड: कश्चिद्दर्शयत्यङ्गुलिद्वयम्   ||

अर्थ

सद्ग्रूहस्था; पांडव किती रे ? [या प्रश्नाचे उत्तर ] एक मूर्ख खाटेच्या खुरान एवढे तीन अस तोंडाने बोलून [हाताने ] दोन बोटे दाखवतो. 

[अगदी शक्य तेवढ्या चुका केलेल्या आहेत..:)]

७७६. न वा कस्य विषादाय वियोग: प्रियवस्तुन: |

न शोचति परं कोऽपि प्रियां कीर्तिं दिवं गताम्  ||

अर्थ

आपल्या आवडत्या वस्तूचा वियोग झाला की कोणाला बरे दु:ख होत नाही? [असं] असूनही आपल्याला हवीहवीशी वाटणारी कीर्ति [दिगंत] दूर पसरल्याबद्दल [ती फार लांब गेली म्हणून] कोणी दु:ख करत नाही.

७७५. सकृत्कृतस्य पापस्य पश्चात्तापेन शुद्धता |

अभीक्ष्णं क्रियमाणस्य नैव केनापि निष्कृतिः ||

अर्थ

एकदाच पाप केलं आणि त्याचा [लगेच] पश्चात्ताप झाला तर त्या पाप करण्याच परिमार्जन होत. [पण] वारंवार पाप केली तर त्याची कशानेही निवृत्ती होत नाही. [सारखी सारखी चूक करून कोणी माफ करणार नाही. पहिल्या वेळेला पश्चात्ताप झाला तर जाऊ देत म्हणून सोडून देतील.]

७७४. भेतव्यं न तथा शत्रोर्नाग्नेनाहेर्न चाशने: |

इन्द्रियेभ्यो यथा स्वेभ्यस्तैरजस्त्रं हि हन्यते ||

अर्थ

[माणुस] शत्रू; साप; आग; वीज यांना भीतो. त्यापेक्षा जास्त  त्याला  स्वतःच्या इंद्रियांची भीती असते. [आसक्तीमुळे पतन होत म्हणून त्यांच्यावर ताबा पाहिजे.] [कारण शत्रू वगैरे कधीतरी त्रास देतात] पण आपल्या वासना सततच हल्ला करत असतात.