९९३. शुभं वा यदि वा पापं यन्नृणां हृदि संस्थितम् |

सुगूढमपि तज्ज्ञेयं स्वप्नवाक्यात्तथा मदात् ||

अर्थ

चांगले असो की वाईट; शुभ किंवा अशुभ माणसाच्या अंतर्मनात खोलवर प्रयत्नपूर्वक दडवून ठेवलेले असते. ते झोपेतल्या बडबडीत तसेच दारु प्यायल्यावरच्या बरळण्यात जाणून घ्यावे. [तेंव्हा माणूस नक्की बोलतो.]

९९२. उल्लङ्घ्य सिन्धोः सलिलं सलीलं यः शोकवन्हिं जनकात्मजायाः |

आदाय तेनैव ददाह लङ्कां नमामि तं प्राञ्जलिराञ्जनेयम् ||

अर्थ

अगदी सहजपणे समुद्राचा [प्रचंड] जलाशय ओलांडून, जनककन्या सीतेच्या शोकरूपी अग्नि [पासून तिला मुक्त करून] तीच आग पकडून तिनेच ज्याने लंकादहन केले, त्या अंजनीच्या सुपुत्राला मी हात जोडून नमस्कार करतो.

९९१. गुणैः सर्वत्र तुल्योऽपि सीदत्येको निराश्रयः |

अनर्घ्यमपि माणिक्यं हेमाश्रयमपेक्षते ||

अर्थ

सर्व गुणांनी इतरांएवढाच तुल्यबळ असला, त्याला कुणाचा आधार नसेल, तर तो [मनुष्य] जगात असफल बनतो. माणिक हे रत्न बहुमोल असले तरी त्याला कोंदण म्हणून सोन्याची जरुरी असतेच.

९९०. प्रतिकूलतामुपगते हि विधौ विफलत्वमेति बहुसाधनता |

अवलम्बनाय दिनभर्तुरभून्न पतिष्यतः करसहस्रमपि ||

अर्थ

अपार साधने हाताशी असली तरीही दैव उलटले तर ती सर्व निष्फळ ठरतात. एकदा सूर्यास्ताची वेळ आली की हजारो हात [किरण] असूनही त्याला आधार द्यायला ते पुरे पडत नाहीत.

९८९. श्रुतिर्विभिन्ना स्मृतयश्च भिन्ना नैको ऋषिर्यस्य वचः प्रमाणम् |

धर्मस्य तत्त्वं निहितं गुहायां महाजनो येन गतः स पन्थाः ||

अर्थ

श्रुति [वेदात] वेगवेगळे सांगितलेलं असतं; स्मृती आणि ऋषि वेगळेच सांगतात. एकही भाष्यकार ऋषि असा नाही की ज्याच सर्वस्वी मान्य होईल. त्यामुळे धर्माच खरं तत्त्व [जसं काही] गुहेत दडून बसलंय. [त्यामुळे झालंय काय की ] मोठे लोक ज्या मार्गाने जातात तोच मार्ग [आपण] ठरवायचा झालं !

९८८. अन्नदानसमं नास्ति विद्यादानं ततोऽधिकम् |

अन्नेन क्षणिका तृप्तिर्यावज्जीवं तु विद्यया ||

अर्थ

विद्यादान हे अन्नदानाएवढेच नाही तर त्याहूनही अधिक श्रेष्ठ आहे. अन्नाने थोडावेळा पुरतीच तृप्ति मिळते; विद्येने मात्र जन्मभराचे समाधान मिळते.

९८७. वन्दामहे महेशानचण्डकोदण्डखण्डनम् |

जानकीहृदयानन्दचन्दनं रघुनन्दनम् ||
अर्थ

भगवान शंकराच्या प्रचंड धनुष्याचे तुकडे करणाऱ्या; सीतेच्या मनाला चंदनाप्रमाणे [आल्हाददायक वाटणाऱ्या] रघुकुलावतंस श्रीरामचंद्राला [आम्ही] प्रणाम करतो.